30.05.2005 tarih ve S610-05 sayılı sirkülerimizde, Ulaştırma Bakanları Avrupa Konferansı (UBAK) 89. Bakanlar Konseyi Toplantısında; UBAK Belgesi baz kotaları konusunda ülkemiz için oldukça olumlu gelişmeler kaydedildiği (ülkemizin 2006 yılı için geçerli baz kotası %70 artarak 141 den 239 a yükselmiştir) ve UBAK kullanım esaslarında bir takım değişiklikler yapılması ile ilgili alınan kararlar (6 hafta kısıtlaması yerine 2+3 veya 2+4 taşıma kısıtlaması ile Sırbistan Karadağ ın Avusturya ve İtalya da geçersiz UBAK Belgelerini geçersiz sayması sorununu çözecek ifade eklenmesi) duyurulmuş idi.
UBAK kullanım esasları ile ilgili alınan kararlar CEMT/CM/2005(9)/FINAL sayılı GUIDE ON THE MULTILATERAL QUOTA TO BE IMPLEMENTED AS FROM 1st JANUARY 2006 başlıklı Kullanım Kılavuzu ile yayınlanmış ve 01.01.2006 tarihinden itibaren uygulanmaya başlamıştır. Yeni Kullanım Kılavuzu ndaki yenilikler ile dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıdaki gibidir:
1) Yeni Kullanım Kılavuzunun 3.4. Maddesine göre; UBAK Belgeleri, geçersiz olduğu bir ülkenin (Avusturya, İtalya, Yunanistan ve Macaristan) transit geçildiği taşımalarda, ilgili ülkenin Ro-La veya ikili geçiş belgesi kullanılarak geçilmesi halinde geçerli olacaktır. Örneğin; Türkiye den Almanya ya yük götüren bir araç, Avusturya nın ikili geçiş belgesi veya Ro-La ile geçilmesi ve UBAK Belgesinin yükleme-boşaltma noktaları arasında aracın üzerinde bulundurulması şartıyla, Avusturya da geçerli olmayan bir UBAK Belgesini kullanabilecektir.
Bilindiği üzere, Sırbistan-Karadağ bu tür taşımalarda Avusturya da geçersiz UBAK Belgelerinin kendi topraklarında kullanılmasına izin vermemekte idi. 01.01.2006 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanan yeni esaslara göre, Sırbistan-Karadağ da UBAK Belgelerinin bu şekilde kullanılması mümkün olacaktır. Edinilen bilgilere göre Sırbistan-Karadağ görevlileri halen zaman zaman bu tür kullanımlara engel olmaktadır. Zorluk yaşanmaması amacıyla; CEMT/CM/2005(9)/FINAL sayılı GUIDE ON THE MULTILATERAL QUOTA TO BE IMPLEMENTED AS FROM 1st JANUARY 2006 başlıklı Kullanım Kılavuzunun 3.4. Maddesine göre bu tür taşımaların Avusturya da geçersiz UBAK Belgeleriyle yapılabileceği konusunda sürücülerimizin bilgilendirilmesinde fayda bulunmaktadır.
2) Geçtiğimiz yıllarda UBAK Belgelerinin en az 6 haftada bir ülkemize yönelik bir taşımada kullanılması gerekiyordu. Yeni uygulamada bu zamana dayalı kısıtlama kaldırılmış ve yerine 2+3 şeklinde taşıma sayısına dayalı bir kısıtlama getirilmiştir. (Yeni Kılavuzun 3.18. maddesi)
Buna göre; bir UBAK Belgesi ülkemizden bir diğer UBAK üyesi ülkeye yönelik bir taşımada (birinci taşıma) kullanıldıktan sonra, tekrar ülkemize dönmeden önce üçüncü ülke taşımalarında en fazla 3 sefer (boş geçişler hariç) kullanılabilir. Yapılacak beşinci taşıma tekrar ülkemize yönelik bir taşıma olmalıdır.
Sürekli olarak ülkemizden bir diğer UBAK üyesi ülkeye ve diğer UBAK üyesi ülkelerden ülkemize yönelik ikili taşımalarda kullanılan UBAK belgeleri doğal olarak bu kısıtlamadan etkilenmeyecektir. Bu kısıtlamanın ana amacı, diğer UBAK üyesi ülkeler arasında yapılan üçüncü ülke taşımalarına (örneğin Almanya-Fransa arasında, Fransa-İngiltere arasında, vs.) bir sınırlama getirmektir.
3) UBAK Belgeleri adına tahsis edilen taşımacının kiralık araçları tarafından da kullanılabilir. Ancak, kiralanan aracın sürücüsüz olarak kiralanmış olması ve sürücünün UBAK Belgesinin adına tahsis edildiği taşımacının bir çalışanı olması şartı aranmaktadır. Aracın kiralanması ile ilgili ve aracın sürücüsünün adına UBAK Belgesi tahsis edilmiş olan taşımacı için çalıştığını gösterir dokümanların araçta bulundurulması gerekmektedir. (Yeni Kılavuzun 4.5. Maddesi)
4) UBAK Belgesinin, belge eki Karayolu Karnesinin veya ilgili dokümanların; folyo, pvc veya benzer bir koruyucu film ile kaplanmaması gerekmektedir.
5) Taşımaların kaydedildiği Karayolu Karnesi, seyahate başlamadan önce doldurulmalı ve tarih sırasına göre düzenlenmelidir. Yükün farklı noktalardan parça parça alındığı veya değişik yerlere parça parça boşaltıldığı parsiyel taşımalarda; Karayolu Karnesindeki ilgili kolonlar (1, 2, 3, 5 ve 6), tüm detayları gösterecek şekilde + işaretleriyle ayrılarak yazılmalıdır. Örneğin; kolon 2 a) yükleme yeri: Bursa + İstanbul + Tekirdağ ve kolon 5) brüt ağırlık: 10 + 5 + 9 şeklinde doldurulmalıdır.
6) Yeni Kılavuzun 5.9. maddesine göre; kontrol görevlileri UBAK belgesi ekindeki Karayolu Karnesinin transit geçilen her ülkenin mührünü taşımasını isteyemez, ancak yaptıkları kontrol sonrasında Karayolu Karnesinin mühürlemeye karar verebilirler. Yani, UBAK Belgesini kullanan kişi, Karayolu Karnesini transit geçtiği her ülkede mühürletmiş olmak zorunda değildir.
7) UBAK Belgesi, Karayolu Karnesi ve aracın yeşil motor belgesi ile diğer gerekli güvenlik belgelerinin araçta bulundurulması zorunludur. Karayolu Karnesinin düzgün bir şekilde doldurulmamış, araçla ilgili gerekli teknik belgelerin olmaması veya yapılan bir nokta kontrolünde aracın teknik belgeleri olmasına rağmen motor normu ve güvenlik ile ilgili gereksinimleri karşılamadığının tespit edilmesi halinde, söz konusu UBAK Belgesi geçersiz olarak kabul edilmektedir. Hatırlanacağı üzere 09.05.2005 tarih ve S601-05 sayılı sirkülerimizde, araçlarda bulundurulması gereken evraklar ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştı.
Yukarıdaki yeni kurallar ve dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında özellikle sürücülerimizin bilgilendirilmesi önem arz etmektedir.
